DçpwJ Þ pOhk êCpF íNDìd êCéWìOÛ DF éØç êCpFéiwÛ -1
Ùëp× éF é×DÛ -2
: éiwÛ ÍÞC
,ÖÔv Ýب
Þ DçpwJ ÖDØN êCpF íNDìd êCéWìOÛ éF pǾ ÍDwÇë qC l·F Ý× ,½DÇv PëDv ÚÓßòw×
.ÙìÜÆ ClìJ PvÞk Èë éÛßËZ éÆ ÙFDìF Co ÍCßòv ÝëC ECßV ÙOwÛCßN Þ Ölìvo DçpOhk
ÚßìÏì× PwìF2éF íÊorF PÛDìh éÛpÊ Þ lìÜÆ IDZCo HÏ®× ÝëC lëDF DØz PëDv ÚÓßòw×
(éÜÆ pìh éF Þo ½DÇv ÚÓßòw× PGÂDµ Clh ) :lëCækpÆ íÛCpëC ÚCßV
:ÙÜÆí× ´Þpz ÍDdDF p·z Èë DF ÍÞC
lÜÇì× PëDÇz DçÚlìñDÊq Þ lÜÇì× PëDÇd ÚßZ pìÆ qC ßÜ¡F
lÜÇì× PëDÇdCo íëDèG®h DGµ Þ Ù¡J êpwÇë ÚDì× q Þ
lìÜz lëDF íÆ éF DN lëDõ ÝëC lëlF lëDF íÆ éF DN PµDØV Ýëq
lìÜz lëDF éZ éÆ ÙëßÊ ßN éF DN oDKv Ý× pF Co yßÊ okCpF êC
PzßÛpv ÚDËÜÛ ÝëCok lO¾C lëDF Pzpv ÚCkCßwìF PµDØV ÝëC
ÚD¡ÎDصC kpÆ lÜçCßh ÚßìÛDdÞo íÆ éF DN ÚD¡ÎD¿¬C pF lÜëßÊ oÞq kÓÞC íÆ éF DN
lìÏJ ÍDصC Ýëq lëkpÆ Úßh ÙÎk éÆ lëßÜ¡F Ý× qC xJ Co ÝëC ÚCpOhk
.lìzDF æl¡Û éOwh Öp·z qC ÖoCÞlì×C
Pvk êqDF éFpÊ Þ yß× ÝëC qC Þ lÜ¡ÇF PÎDWh ÚCpOhk qC í©·F lëDzDN ÖkÞpv Co ÝëC
.lÜÛDwÜWØç pÇ¿F ¯Ã¾ Þ lÜçlìØÛ Ùç Co Ù×Ôv ECßV íOd éÆ íÛCpOhk ,lÛoCkpF
l×A Ý× p²ÜF éÆ êoDÇçCo DèÜN Þ .PvC íÛCpëC pwJ ÚßìÏì× æk ÐÇ¡× ,PwìÛ Ý× ÐÇ¡× ÝëC
:ÙÜÆí× ÚDìF Co
DN ÙëoCk qDìÛ Ùç éF Þ Ùëlz ælëp¾A xÜV Þk qC pOhk éZ Þ pwJ éZ D× lìÛClì× éÆ oß®ÛDØç
.ÙëpGF MnÎ Ùç oDÜÆ ok ÚkßF qC Þ ÙìÜÆ Åok Co pËëlØç ,ÙìzDF Ùç DF
.ÙëpGF MnÎ Ùç qC l·F Þ kDWëC í¿¬Dµ íØìؤ é®FCo Èë ÍÞC ÙìÜÆ í·v lëDF D×
Þo Pvk ,lìÜÆ CpVC ÚÓC ÝìØç qC Þ lÜÜÆ Åok éØç ÙçCßiì× ÙO¿Ê éÆ Co êoDÇçCo ÝëC
:lëÞpF Þ lìzßKF uDGÎ ,lëoCnËÛ Pvk
ok é×DÛqÞo Èë DçpwJ .lëÞpF éÎÓ Þ PÏ× ÅoDJ éF Hz ækqCÞk DN ÙìÛ Þ éÛ PµDvqC qÞo pç
éÆ êpwJ pç DçpOhk Þ .lÜzDF p²OÜ× Þ éOw¡Û íÎDh íÎlܤ Èë êÞo Þ lÛpìËF Pvk
êrìZ BØOd DçpwJ .lÜÆ ÖÔv Þ lÜì¡ÜF yoDÜÆ Þ ækpÆ EDiOÛC Co kpÆ HÏV Þo Úßzp²Û
.lÜëßÊ l×Ayßh ÚDzlëlV PvÞk éF ÖCpOdC Þ EkC PëDèÛ DF Þ lÜzDF éOzCk íëCpënJ êCpF
.ÖpÇ¡O× Eßh êDçpwJ Þ ælìØè¾ êDçpOhk éìÏÆ qC
êoDÇØç ÙÜÇì× DÜØN DØz qC Þ ÖoCk PvÞk Co ÚDNCéØç HÏ Ùìؤ qC lìÜÆ oÞDF DçpOhk
.lìÜÆ
.lìÜÆ ÚDìF Co kßh pèzok æsÞpJ êCpVC êCpF HvDÜ× êDçÅoDJ rërµ êDèìÛDOvpèz Ýب ok
.pǡN DF

Ùëp× éF é×DÛ

ÚlÛßh qC Ý× Þ íOwç íÎDdDF pOhk íÏìh ,ÖpF PÛßFp íçÓC ,ÖÔv ÚßV Ùëp×
qC éÆ íÇë Ý× .é¡ì× §ßµ ÖCéìdÞo íFDwd Þ ÙÜÇì× ÍDd íÏÆ MDçéÎDÃ×
éÆ íÜÇÛ pǾ éOGÎC íÜÆ EDwd íÛßOì× íÇë Ý× Þo ,ÖCßN £p DJ Þ pJ ÚCoCl¾p¬
.ÙËì× Ík éN qC Ý× ,ÚqoCíØÛ Ùç qDº Èë Ý× l¤ éÆ ÙÜÇì× íÛCpëC MD¾oD·N qC
êoßNDOÇëk PiOëDJ ÝÆDv Þ ÐçC Þ PvC .....ÙØvC Ý× .ÙËF Ökßh qC ÙÆ éë ÓDd , Eßh
ÙOvCßhí× éÆ kßF PÂÞ íÏìh .PvC .......ÚßFDìh ßN Úß×CÚßh Þ ÙOwç ÚCpèN íÜ·ë
CrìZ íÏìh ½DÇv éF ¸VCo éÆ ÖCßiì× ÚßZíÎÞ ÙwëßÜF é×DÛ éë ßN évCÞ
ÚßÆ Þ ÖkpÆíØÛ ÍDd ,é¡ì× æoCßÂíF Þ qCok íÏìh ÖCé×DÛ ÙÜòØ®× Þ ÙwëßÜF
qÞo lÜZ Þ íÆ ÙÛÞlìØÛ D×C ÖkpÆ ´Þpz qÞp×C æphÔF íÎÞ l×ÞCí× ÖCêkD¡Ê
(.ÙOzßÛ æqÞo lÜZ Þo é×DÛ ÝëC éÆ ÙËì× PèF é×DÛ phA ) ÙÜÇì× ¢×ßØN
(DØz ,lì¡iGF) ßN ,ÙÜÆ PGe¤ íwÜV ¯FCÞo Ýëpìz TeF HVCo ÖCßiì× Ý×
íwÜV «DGNoC æqDVC lëDF CpOhk éÆ êkpÆ PGe¤ ÝëC HVCo íÏÆ êphA õÎDÃ× ßN
´ß¨ß× ÝëC DF Alëlz íÏ·¾ ¯ëCpz ok Ý× íÎÞ .ÝzDF éOzCk Þo UCÞkqC qC ÐGÂ
éÆ ÙOwç íëDçoßNDOÇëk ÚÞC qC Ý× éÆ íÜÇÛ pǾ PÂÞ éë CCCCCCCCCCCCD×C ,Ù¿ÎDi×
oD²OÛC íÎÞ ÝÜÇì× íÜÆ ßzpǾ éÆ í®Ïº oßV pç UCÞkqC qC ÐG Úßzkßh
p¬DiF Ý× ,ézDF éOwF yßÊ Þ Ù¡Z pO×ßÏìÆ p¿¤ pOhk éë Úß¡Ûq éÆ ÚoCk
Úß×DçpǾ DçpwJ D× ÍÞC lëDF oDÇÜëC êCpF ÚßZ Ù¿ÎDi× Ðص ÝëC DF CpOhk ÝëC kßh
éF DçpwJ éÆ í·Âß× DN ,oÞk ÙërëpF Þo Úß×kßh éÛDÃØdC oDǾC Þ ÙìÜÆ ¢ëÓDJ Þo
ælÜV ,PwìÛ íÛlz Pvok oDÆ ÝëC ,ÝÜÇì× DËìÛ ælÜV éë Ù¡Z éF CpOhk oßWÜëC
ÍßJ êoClÃ× P¾Dëok ÐFDÃ× ok éÆ íwÆ íÜ·ë ælÜV .æoCk ¦i¡× Ò×DÆ Àëp·N éë
¢Îk éÆ êoDÆ pç êpO¡× DN ælì× æoDVC ßzkßh ÚlF ¦i¡× íÛD×q êCpF Þ
¢Îk éÆ íhCoßv pç ßN éÜÆ Þp¾ PvCßh ¢Îk íZpç Þ éÜÇF ÚlF ÚÞC DFkCßiì×
æoDVC íÆpç Þ ézDF íÆ ypVBOw× éÆ éÜÇìØÛ íÂp¾ Ò¤C Ùç yCpF Þ PvCßh
ÐS× êrìZ ¯vÞ ÝëC ßN éOGÎC Þ é¡ì× ÚlF ÚÞC HdD¤ BÜòØ®× ælF Ùç êpO¡ìF
kCl·N oß®ÜìØç Þ ÚßÆ Þ xÆ gCoßv ÚkßF ÌÜN Þ DÛßOwJ íÊorF ,é¾Dì ,l ,Ýv
êpOhk DëA íÎÞ PvC ælÜV Àëp·N ÝëC .ÝOwìÛ DèFæoDVC ælÜÜÆ Ýìì·N ÝëpVBOw×
é®FCo íÎÞ ézDGÛ Ùç PvÞk íOd Dë Þ ézDF PvÞk íwÆ DF kCßiì× ¢Îk éÆ Ùç
íÆ DF éÆ PwìÛ Ùè× ÚÞC évCÞ DëA ?éWÜÊí× Àëp·N ÝëC ßN ézDF éOzCk íwÜV
,D×p¿F éËì× Þ éÜÇì× qDF ¢vCÞ ß¡ËÜÎ évpF æCo qC éÆ íÆ pç Þ ézDF éOzCk «DGNoC
íÛÞlì× Ùç ßN ,ÙÛÞlì× Ý× Þo ÍCßòv ÝëC ECßV ?....Þ æpìËì× ÍßJ oDÇÜëC ÐFDÃ× ok Dë
ÍCßòv ÝëC ECßV DçpwJ qC p¿Û lÜZ íÜÇì× pǾ íÎÞ ÝÛÞlì× Ùç ÍDdDF ÚCpOhk éØç
.ÙÆ íÏìh íÏìh BÜòØ®× ?ÝzDF éOzCk kDÃOµC ÚA éF ÚÞC qC pOØè× Þ ÝÛÞlF Þo
éÛCkCqA CpOhk Þ PwìÛ Ùè× Ò¤C ÝËì× Þ ÚoBì× ok Þo CpÇ¿ÜzÞo êDµkC ÚßzDèìÏìh
pç ÝÛßOF lëDF éÆ éÜëC ½pd ÝëC qC Úßzoß²Ü× DÛÞC íÎÞ ÝzDF éOzCk EDiOÛC Äd
íËì× Úß¡èF DN Þ éÜÇÛ PvCßhqDF ÚßzqC íwÆ Þ ÝÜÇF ,ÝOvCßh éÆ Þo êpOhk
íNpìº ½Þp·× ÍßÃF êoß¾ é¡ì× Ùç Mkßh pçCßh Ð×Dz EDiOÛC Äd ÝëC DëA éÆ
¢ÎÞC qC ßN éÆ ÙOwÛÞlì× Ý× ,íÛßÆ éaF ßz é¿h ÝËì× Þ Ý¡ì× PvpJ uß×DÛ Þ
.ÖoCnì× PÛßÆ ,íÜÆ DËìÛ ÚÞC éF éËëk é·¾k éë éÊC ,êoCk p²Û Ý× íWFA Þo
íOvpJ uß×DÛ Þ lÜØNpìº êCpwJ ÝìÜaÜëC kßVÞ DF éÆ íÜÇì× pǾ ÓDd , Eßh
DçpwJ ÝëC ÙìÛßNíØÛ Ò¤C éÆ ÝÇÛ yß×Cp¾ ,ÝÜÇF lëDF oDÇìZ æoDaìF êCpOhk
lÜØNpìº êCpwJ ÝìØç ÝìF qC ßÛß¡ÛCpçßzlëDF DçpOhk ÚßZ ÙëpìËF ælëlÛÞo
Ùç é¡ìØÛ , ÚßzCÄÎ ÚßÆ P¿Ê Þ P¾pÊ ælëlÛ Þo DÛÞC é¡ìØÛ Þ ÝÜÆ EDiOÛC
Ýìµ Þo UCÞkqC íÂpz êDçoß¡Æ ok Þ ÙìOwç íÂpz D× ÚßZ kpÇÛ UCÞkqC éÆ
.Pwç UCÞkqC êCpF DÛÞßV Þo DçækCßÛDh ½p¬ qC êkDëq oD¡¾ Þ ÝÛÞlì× MD·v
(ÚlF pçßz ßÜ× ÝOwÛßOÛ qßÜç Þ ÖkpÆ ÐØeN Þo oD¡¾ ÝëC ÓDd DN Ý× íÎÞ )
DèÛÞC é¡ìØÛ ÍDv lÜZ Þ ÍDv Þk íÇë ßN éÆ lÛlÜØNol ÚDÜaÛA Ùç MD¾Cph ÝëC
DFDF Þ ÚkßF éaF EÔÃÛC ÐëCÞC éÆ íëCpwJ ÝëC éF ?íÜÇìØÛ oÞDF .Piëo oÞk Þo
íÇë íÇë ÚßzCéØç ÓDd ,ÝÆ DËìÛ UoDh ÝO¾o Þ ÝOzCkpF Þo DÛÞC ÚßzCéÜÛ
ÝìëAí× CpZ ívpKF Úß¡×ÞlÆ pç qC Þ ÝÜÆ UCÞkqC ÚCpëC ÚBì× DNlÜZ DNlÜZ Dë
Ùç ßN BØOd ?PwìÛ pOhk ÌÛp¾ ÒÆ Þ éwÛCp¾ Þ ÚDØÎA Þ DÇëp×A ßN éË× ÚCpëCC
ÚßzCéØç Þ é¡ìØÛ ClìJ pOhk Ò¤C D¾p¬ ÚÞC ÝËì× éÆ êlìÜz Þo DÛÞC ECßV
ézDF ækpÆ UCÞkqC éÆ íwÆ íÜ·ë Úq ,é¥i¡× Ùç Úq Àëp·N!!!!!ÝOwç Úq
ézDF éOzClÛ ækpJ éÆ êpOhk éF (D× oß®ÜìØç ) DÛÞC íÎÞ ...ézDF éOzCk ækCßÛßh Þ
ézDF éOzCk ækpJ éÆ ÚkpËì× êpOhk ÍDGÛk UCÞkqC évCÞ Ùç DÛÞC Þ .Úq ÙìËì×
ÓDd ÝËì× Þ ÝOwç D× qC pNpÇ¿ÜzÞo íØÆ éë DÛÞC éOGÎC ) ézDF ækClÛ xÆ Þ
ÍßG Ùç Þo DÜëC Ý× íÎÞ .PwìÛ Ùè× ézDF ækCk ÚßÆ oDFÞk íÇë éÊC æpOhk
pǾ éOwÛßOÛ Ùç kCqA oß¡Æ ßN íÊlÛq ÍDv 20-25 éÇÜëC íÜ·ë ÝëC (ÙÜÆíØÛ
lëDGÛ pOhk ÝËì× éØç éÆ oß¡Æ ÝëC ßN lëDF êoßV éZ D× ÓDd ,éÜÆ §ßµ Þo DÛÞC
íÎÞ ÙÛÞlìØÛ Þo ßN ?ÙìÜÆ ¢ëÓDJ ßÛß×pǾ ,éÜÇF íëCoDÆ ÝìaØç UCÞkqC qC ÐGÂ
éÆ ÙìÛßNí× ¯Ã¾ ÙìzDF ÌÛoq íÏìh éÊC D× .évoíØÛ íëDV éF ÙÏõ Ökßh Ý×
PdCo ÝÛßOF DÛÞC êDçéaF lëDz DN ÙëlÛ ÍDÃOÛC Úß×DçéaF ßN Þo êoDǾC ÝìÜZ
ÐìÎk ÝëC éF lëDz ÙÜÆí× pǾ êoßWÜëC íÜìFí× éÆ Ùç ßÜ× éOGÎC .ÝÜÆ íÊlÛq
.ÖoClÛ Ökßh qC pOÇZßÆ pçCßh éÆ ézDF
. ÖpF PÛßFpÂ