ÝìzD× ßN xÇv
:kßF éOzßÛ êpOhk Èë ½DÆév íÏG æoDØz ßN ( í¤ß¥h íÏìh ) PØw ok
ÚßZ .PzCk xÇv ÝìzD× ßN é¡ì× oß®Z éÆ lìÜÆ íëDØÜçCo é¡ì× ,ÖÔv "
.PvC DV ÝOzClÛ DÛÞßV D× ælص ÐÇ¡× ÝìÛÞlì× éÆ oß®ÛDØç
".íÛÞpëC pOhk Èë ,ÖpÇ¡O×
:D× HÏ®× Ùç ÝëC.ÙìwëßÜF æoDGÜëC ok íGÏ®× Èë éÆ ÙëkCk Íß ECßV ok Ùç D×
,ÝØì¡Û ÁDNC ÀÆ Þo,éÛßhrKzC rì× Þo ÒS× ECßh ÁDNC rWF pËëk êDçDV ok xÇv ÖDWÛC
ßN ,( DçDOvÞo ok ) æDÆ êÞo éÏë߬ êßN ,ÝìzD× ßN ,íëß¡Ovk ßN ,ÍDç ßN ,ÐG× Þo Dë
,ÐdDv oDÜÆ ,ælz ÅoDJíÏëpN P¡J ,êoDGÛC ßN ,ÌÜìÆoDJ éë ßN ,æpi¤ éë P¡J ,ÐËÜV
Co ypǾ DçíÏìh éÆPvC ÚA qC pNÍßØ·× oDìwF .......Þ MßÏh Þ MpJ éZßÆ éë ßN
PvC pO¡ìF íÏìh Ùç íwÇv ÝìÜZ MnÎ Þ ær× éÆ ÙìÜÆ yD¾ Ùç qCo Èë Þ lÜÜÇì×
qC ÚÞpìF ok xÇv êCpF í¤Dh MÔe× Þ DçDV ,ÚDèV êDçoß¡Æ qC êoDìwF ok
´ßÛ ÝëC éF ÚClÜØÂÔµ íÎÞ lÜOwìÛ DÜzA ÚClÜZ Ößص êCpF éÆ koCk kßVÞ éÛDh
.lÜÜÇì× ClìJ Co DçDWÜëC PdCo ,xÇv
:ÙëqCkpJí× ÚD×kßh oß¡Æ ¯ëCpz éF éVßN DF ÙèÛA ÝìzD× ßN xÇv éF B¾p¤ DWÜëC ok D×C
ÝìzD× ÚCßOF éÆ kpÆ ClìJ Co íNßÏh Þ XÛk êDV Èë lëDF ÍÞC ,ÝìzD× ßN xÇv êCpF
éÊC éÆ H¥·O× kp¾ Èë éÛ Þ éÜìGF í×D²OÛC êÞpìÛ Þ oß×D× éÛ éÆ kpÆ ÅoDJ DWÛA ok Co
éF éVßN DF DØz kßh lëDF Co íëDV ÝìÜZ .ælF yoCrÊ xìÏJ éF Þ æoßiFpF ¢èF ,éÜìGF
.lëÞpF DWÛA éF kßµß× qÞo Þ lìÜÆ ClìJ ,ÚA MDÛDÇ×C Þ ÀÏOi× êDèËÜìÆoDJ ,pèz Pì·Âß×
,pèz qC UoDh ÚDOhok êÓ Dë DèÆoDJ ,íëDOvÞo ĬDÜ× MßÏh êDçækDV éÛßØÛ êCpF
...Þ í¤ß¥hÌÜìÆoDJ ,MßÏh êDèOµDv ok ÐdDv oDÜÆ,MßÏh ækDV Èë oDÜÆ ÌÜìÆoDJ Dë
êDV ÚßZ æpOèF ézDF ÉorF ÝìzD× pÊC ,l·F .PvC ÝìzD× ßN xÇv êCpF DV ÝëpOGvDÜ×
Ùç lìzßKì× éÆ ívDGÎ ´ßÛ Ößv ,lìÜÇì× êpO¡ìF íOdCouDwdC DØz Þ æoCk êpO¡ìF
½p¬ ,ÝÇØ× ÚD×q ÝëpOØÆ ok éÆlìÜÆEDiOÛC Þo ívDGÎ ½p¬ Þkpç lëDF íÜ·ë .PvC Ùè×
pv íwÆ PÂßÇë pÊC Þ lÛDvpF DØz é¬ßFp× êDçDV éF Co kßh..Þ ÚDçk Þ Pvk lÛCßOFDØz
ÝëC éF íËOwF ÖoDèZ .lìÜÆ ÙÊ ko Þ lëpìËF kßiF êkDµ PÎDd ¸ëpv Þ PdCo lìÛCßOF ,évpF
Dë ênºDÆ ÍDØOvk éÇÜëC ÚA Þ æpÛ ÚßNkDë Ùç rìZ Èë .lìÜÇF lìçCßiì×oDÇZ éÆ æoCk
.lìÜÆ rìØN ÚA DF Co ÚDNkßh oDÆ ÖDØNC qC l·F éÆ lìzDF éOzCk æCpØç EDNkßh DF êCéÎßd
,ézDF DçDJÓ Þ éÜìv ÚlìÎD× Þ yqCßÛ ,êpìÊHÎ ¯Ã¾ kCßiì× ÝìzD× ßN DØz xÇv pÊC
kpÆ é¡ì× DçoDÆ íÏìh Pì·¨Þ ÝëC ßN .( ßÏVÝì¡Ûpv Þ ælÜÛCo ) ÝÜì¡ì× ßÏV êp¿ÛÞk éÆ
(PØdq íØÆ DF )íÛDçk xÇv íOd Þ DèÛDOwJ éÏØV qC yqCßÛ ,Ùç évCÞ Úkq ÄÏV ,êpìÊ HÎ
lìÜÆ oßV Þ ¸ØV Co ÚDNkßh lìÛCßOì× ¸ëpv ,évpF íwÆ PÂÞ éë éÊC éÆ éÜëC oDÇÜëC íFßh )
.ÝëkoÞDìÛok Ð×DÆ Co DèvDGÎ ÚßZ ,
Hõ éF Co DèÛA olÃÛA l·F Þ lì¡Æ ßÏV éF Co ælÜÛCo лF Þ ælÜÛCo íÎlܤ Þk ÍÞCÚCßOì×
íÎlܤ Èë Þo ÖClÆpç PÂßÛA .æpìËF ykßh éF ßÎßZßÆ PiN Èë PÎDd BGëpÃN éÆlÛDFCßh
.lìÜÇì× ´ÞpzCo ......Þ yqCßÛ Þ qDÛ Þ lFCßiì× êpËëk éF Þo ,ßÏèJ éF Þ
PÎDd ÚDØç DF ,ælÜÛCo лF íÎlܤ ÚDØç êÞo lÛCßOì× ,kp× /pwJ ,Íßhk Ðص êCpF
kp× Þ pëq Úq xÇ·ÎDF Dë .lÜì¡ÜF ypìÆ êÞo ½p¬ Þ æpìËF oCp ,PiN éØìÛ
éWìOÛ ok Þ éÎßZßZ DF kp× ÙÇz ÝìñDJ PØw uDØN éF PÎDd ÝëC ) .lFCßiF ÚA êÞo
(l×DWÛCí× ,Úq êCpF pO¡ìF MnÎ éWìOÛ ok Þ Úkq éGØÏN DF ÚA ÚD×rØç ¢ÎD× Þ ÈëpeN
kpìËì× oCp ÞC êÞo êpËëk Þ ,l¡Çì× qCok Hõ íÎlܤ êÞo P¡J éF DØz qC íÇë
Ùç Co ÝìzD× ok lìÛCßOì× ,lëoCk Co ¢ÛDÇ×C pÊC ,DØz æqClÛC Þ lÂ Þ Pì·Âß× éF éOwF )
Pwç DV éÆ DWÛA DN Co íëßÏV íÎlܤ Þk Þ ,(lÜzDF éOzCk DV ÚDOëDçDJ éÆ lìÜÆ qDF
.lìçk Ðç ßÏV éF
Þo (Úq Dë )pOhk ,ßÏV íÎlܤ Þo éZ Þ Hõ íÎlܤ Þo éZ ,éÇÜëC éËëk PÎDd Èë
qDF Ùç ÝìzD× ok .lçlì× P¡J éF Co kßh ÝvDF Þ kpìËì× oCp ßÛCq Þk Þ Pvk Þk
,kß¡ì× ÈëkrÛ ½p¬ éF P¡J qC Þ ækDOwëC ÝìzD× ÚÞpìF ÚDØç (kp× ) pwJ .PvC
.Úkq LØJ êCpF éZ Þ ÚlìwìÎ êCpF éZ
ÚÞpìF æqClÜF ßzDçDJ Þ éÜì¡ÜF íÎlܤ Èë Þo (kp× ) pwJ ,lìÜÆ qDF Ò×DÆ Þo ÝìzD× ok
Þ Pvk DF Þ ækq ßÛCq ÞC ßÏV ,éOw¡Û ÝìzD× ÚÞpìF ok pOhk ,(xÇÏëo PÎDd éë DF )
.lO¾Cí× ypìÆ ÚDV éF ÚDçk
.l¡Æí× ÝìñDJ Ò×DÆ Co é¡ìz Þ lÜì¡Ûí× (ælÜÛCo íÎlܤ ÒS× ) íÎlܤ êÞo pOhk
(lë CækpÆ ÙëD Hõ ÁÞlܤ ok Þ ækpÆ ækD×A oDÇÜëC êCpF ÒG éÆ ) íÎlܤ Èë pwJ
ÝìzD× ÝOÛA koCk éÇÜëC éF pçD²N ÒS× ) ,lOwëCí× ÚA êÞo Þ éOzCnÊ ÝìzD× Ð»F Co
lwìÎí× Co ÞC ÙiN Þ pìÆ Þ ækpÆ qDF Co ÞC Lëq pOhk PÎDd ÝëC ok (lÜÇì× Pvok Co
lëoClÛ æCpØç éF íÎlܤ Ùç pÊC (kqClÛAí× éëpÊ éF Þo ½p¬ éÆ íNnÎ ) .lÇ×í× Þ
.lOwëCí× ( íÎlܤ oDÜÆ ) ÝìzD× Ð»F êÞo pwJ Þ PzCnÊ qDF Ò×DÆ Co ÝìzD× ok ÚCßOì×
.lìÜÆ §ßµ Co pËëlØç êDV lìÛCßOì× ,DØz éÃìÏv éF éOwF éOGÎC
.PzCk ¢Fk xÇv Èë é¡ì× ÝìzD× P¡J ßN PdCo éÆ ,ézDF EBÇìJ ´ßÛ qC ÝìzD× pÊC
.éÜìGF ßN ÚÞC éÛßOÛ íwÆ éÆ ézDF éOzCk Ùç ÍDFpº éÊC éÆ £ß¥iF
.pOèF éZ éËëk éÆ ÝìÜÇF íþCßN éë yDçDF ÝìÛßOF Þ lìvDÜ¡ì× pÏëpN ælÜÛCo Èë éÊC
ælÜÛCo ECßh êCpF PiN Èë ÑßØ·× íÏëpN ælÜÛCo íÎlܤ P¡J éÆ ÝìÛÞlì× ÚßZ
ÝìzD× ßN xÇv Þ PvC PiN ÍDdpèF íÎÞ PwìÛ ªëpµ íÏìh lÜZpç éÆ Pwç pÏëpN
- PvDçCpZ Ù¡Z ÚÞC qC pÏëpN ælÜÛCo kßh lëDz ,lÛCkí× éZ íwÆ ) .é¡ì× EDwd
xÇv éÜe¤ kCßiF Þ (lìÜÆ é·VCp× XÜJ æoDØz ½DÆév ok CpZÙ¡Z pµDzHÏ®× éF
(lÜÆ DzDØN Co DØz
xÇv PÂßÛA ,lvpìØÛ pv íwÆ lìOwç ÝòØ®× éÆ lëCækpÆ ÅoDJ íëDV ok pÊC
ÁD¬ êÓDF Dë DèOÎDd ´CßÛC DF ÝìzD× pKv Þo ,PvC oßÛ íϵ oßÛ pËëk éÆ kCqA êCßç ßN
½p¬ xÆ Þ lOwëCí× ÝìzD× oDÜÆ æpwJ Þ lÜì¡Ûí× ÓDF ÚÞC pOhk ÔS× ) ÝìzD×
lÜì¡Ûí× ÓDF ÚÞC æpwJ éÇÜëC Dë .éÜÇì× D¨oC Þo ½p¬ P¡ËÛC Þ Pvk DF Dë (éwìÎí× Þo
.kÞoí× oDë êDܵo P×D ÍDGÃOvC éF pëq qC pOhk Þ
ÝëpOèF Þlìçk Uph éF oDÇOFC ÚDNkßh éÇÜëC Ùè× .kßF éÛßØÛ lÜZ ¯Ã¾ DèÜëC ÍDdpèF
.lìÜÆ ClìJ Co PvDØz kßh HvDÜ× éÆ íµßÛ
.ÙìÜÆí× ÞqoA ÚDOëCpF íFßhxÇv