ívDÜ¡ÛCÞo Ùϵ Þ ÁÔhC - xÇv
.lÛoCk êpO¡ìF fì¨ßN éF UDìOdC éÆ lÜvpì× ÚDØOvlF ÚDOvÞk qC íNÓCßòv íçDÊ
íFßÏ®× oDìwF ¸¨Þ íµDØOVC Pì·Âß× p²Û qC éÆ lwëßÜì× ½DÇv éF êCé×DÛ ok ÚDÊlÜÛCßh qC íÇë
ok ,lÜÇì× EDwdíµDØOVC Þ êkp¾ êDèëkCqA êCpF qoDG× Èë Co kßh Þ kpìËì× íFßh ÁßÃd ,koCk
íwÆ êCpF Co ÚA lÛCßOì× éÛ éÆ kpGì× XÛo íµß¨ß× qC D×C koCk êkDëq ÖCpOdC ÚDÇëkrÛ Þ ÚDOvÞk ÝìF
Èë ÚA Þ PvC Piv oDìwF ¢ëCpF Ùç ÚA ÚkpÆÍßG D×C ,kßz £Ôh ÚA qC lÛCßOì× kßh éÛ Þ lÜÆ ßÊqDF
.PvC íwÜV é®FCo ok Úlz éOzDËÛC bìç Þ Úkoßh ÈOÆ ,íÛCÞo Þ íÇërì¾ Úlz pìÃeN éF íÛÞok qDìÛ
.lzDGì× éì©Â xǵ Pvok êkDµ ¯ëCpz ok éÆ íÎDdok
P¾Dë íµDØOVC éÃG¬ Þ p¡Â pç êßN ,lÜÜÇì× íÊlÛq Þ lÛoCk kßVÞ íµDØOVC pç ok rërµ PvÞk ÝëC éÛßØÛ
éOzCk ¢ëCpÊxÜV Þkpç Dë Þ kßh ľCß× xÜV Dë Þ ÀÎDi× xÜV éF PvC ÝÇØ× Þ kp× Þ Úq Ùç ,lÛß¡ì×
Þ íµDØOVC éÃG¬ ,Ðì¥eN ,лz ,Pì·Âß× éF í®Fo kp¾ MÔëDØN Þ ærëpº Þ íwÜV ¢ëCpÊ Ò¤C .lÜzDF
´DØOVC ok lëDz Þ lëDF éÆ oß®ÛA PìwÜV TeG× ÚßZ éÆ PvC ÝëC ÙëoCk D× éÆ íÏÇ¡× .koClÛ DèÜëC ÍDS×C
íÛÞok êDçqDìÛ EßZoDZ Þ íwÜV ¢ëCpÊ éÆêkCp¾C ÐìÎk ÝëC éF ,PvC ÚA æCo pv ¸ÛD× ÚCorç Þ æl¡Û qDF D×
DèÜN éÛ kßiF kßh ,lÜzDF í×ßص ælz éO¾pënJ Þ êoDVêDçoDWÜç Þ EßZoDZ qC UoDh íÏÇ¡F DèÛA ¢ëCpÊ
ÚCpËëk DF ÚDzkßh CpZ éÆ lÜÛClìØÛ Ò¤C éÇÏF lÛoCk ÐÇ¡× DèÛA DF Úl×A oDÜÆ Þ í¥iz êDçqDìÛ ypënJ DF
íOd íçDÊ éÆPvC lëlz ÚDÜaÛA kß¡ì× koCÞ kCp¾C pF éìdDÛ ÝëC qC éÆ íNÔÇ¡×Þ DèWÛo ,DèìOiv .lÛoCk Áp¾
.kß¡ì× pWÜ× Ùç í¡Ækßh éF
oDO¾o æßìz Þ DçoÞDF ÝëC ,PvC ÚA pF p±DÛ íµDØOVC êDçoÞDF Þ DçoDO¾o qC êCéµßØW× íµDØOVC ÁÔhC
pO¡ìF Þ pOèFÐwÛ pç íçDÊA Þ ¢ÛCk .PvC ÚDËOznÊ íçDÊA Þ ¢ÛCk Þ ÁÔhC Þ íÊlÛq æßìz qC êCælìÇZ
íOwërèF Þ ÈØÆ êCpFíµDØOVC êDçoÞDF Þ ÁÔhC ,lÜÇì× ÈØÆ ÚA éF Ùç ¢ÛCk Þ Ùϵ ypOwÊ Þ kß¡ì×
qC í¡iF ÐwÛ pç PznÊ DF PèV ÝëC éF ,lÜOwìÛ pënJDÛpìì»N Þ ulÃ× kßh êkßiF Þ lÜOwç DèÛDwÛC
éÛD×q Þ oÞk DF éÆ kß¡ì× DèÛA ÝërËëDVêlëlV êDçrìZ Þ lÜçlì× Pvk qC Co kßh oDGOµC éÜèÆ êDçoÞDF
íçDÊA ,¢ÛCk éF ,æqDN êDèzqoC DF éÜèÆ oDǾC ÞDçoÞDF íÜërËëDV Mlz Þ Pµpv .lzDF ézCk íÛCßiØç
ypOwÊ Þ íÜÇzoDWÜç D× ÐwÛ pÊC PèV ÝëC éF ,koCk ¯FopOèF íÊlÛq Èë kDWëC êCpF ÐwÛ pç PëlV Þ
íÛD×qpç qC ¢ìF qÞp×C D× ´DØOVC Þ .PvC íçDÊA Þ oßèN Þ PµDWz íwÜV ÌÜçp¾ kÞle× êDçqp×
.PvC ÚDÜÇzoDWÜç éÛßËÜëC lÜ×qDìÛ
oDO¾o êo߬...Þ pÜç Þ ívDìv éF Dë Þ lÜOwç ívDìv éÆ íÛDwÆ ,PvD× ÚßìvDìv ÌÜçp¾ pËëk ÐÇ¡×
......oDËÛC éÛ oDËÛC éÆ lÜÜÇì×
.lzDF éOzCk ¢ëCpÊ ÙwìhÞqD× Dë Þ ÙwëkDv éF PvC ÝÇØ× íµDØOVC p¡Â Þ Pì·Âß× pç ok êkp¾ pç
.pËëk rìZ Èë ÚDÇëkrÛ ÝìF Þ ´DØOVC ok Pì·Âß× Þ ÖDµ oDO¾o Þ PvC rìZ Èë íwÜV qDìÛ Þ ¢ëCpÊ
qC ¢ëDèOvk éÆ íÎDd ok koCk PvÞk éÆ PvC íÛq æoDFok ,íëDÇëp×A ælÜÛCßh, DÛÞkD× êDèËÜçA qC íÇë
. koßiF ÙÇe× êDçéFp¨ kßh ÝvDF êÞo ,ælz éOwF P¡J
pËëk ½p¬ qC Þ lÜOwç ÚDÆkßÆ éìGÜN oCl¾p¬ éØç ½p®Çë qC HçCn× Þ Ýëk ÚßZ éÆ lÛlÃO·× êCælµ
ÐëDØN qC ívDÇ·ÛC ÓDF Ýv ok éìGÜN éF qDìÛ xJ ,lÛoCk xÇv Ößvo Þ ECkA æoDFok íOiv íÏìh ÝìÛCßÂ
ÚCßOìØÛ êpìÊéWìOÛ ÝìÜZ ÙÃv Þ Pe¤ ok éOGÎC .PvC kßh íwÜV êDçqDìÛ oDè±C éF kp¾ æDÊAkßhDÛ
(Master / Slave ) kDOvC Þ ækpF é®FCo kßVÞ ÒÆ éÆ lÛoÞDF ÝëC pF Ùç êCælµ.kßF ÝòØ®× l¤okl¤
.PvC kp¾ Þk ÝìF íwÜV ußç Þ oßz êpìÊÐÇz éëDJ Þ uDvC
krÛ Ùç Þ kß¡ì× ælëk ,lÛCækoßh ÈOÆ kßh ÝëlÎCÞ qC íÆkßÆ ok éÆ íÛDwÆ krÛ Ùç ÙwìhÞqD×ÞkDv
¯FCÞo qC ívDÇ·ÛC Co MD¡ëCpÊ éÛßËÜëC Ùç Dçí©·F.ækpÇÛ lÜÏF DèÛA êÞo íOvk bìç íwÆ éÆ íÛDwÆ
kp× yqoC qC pOØÆ Co Úq yqoC éÆ íËÜçp¾ qC ízDÛ Co ÚA Þ ækpÆ kClØÏ ´DØOVC pF ÙÆDd íËÜçp¾
ÝìÜZ ÚCkp× Þ ÚDÛq éØç ÑÞC éÆ ÐìÎk ÝëC éF kß¡ìØÛ éO¾pÊ êlV PÂßaìçÐìÏeN ÝëC D×C .lÛCkí× ,PvC
lÛoCk ÝëC éF ÐëDØN éÆ lÜOwç Ùç êkDëq ÚCkp× Þ koClÛ ÄÏ·N ÚDÛq éF DèÜN ¢ëCpÊ ÝëC B×Þk Þ,lÛoClÛ íÏëDØN
kß¡ì× ælëk Ùç (ÝìFrÎ ÚDÛq íOd ) ÚDëCpËwÜWØç ÝìF í®FCÞo ÝìÜZ B×ßv Þ lÛßz Úq Èë ækpF éÆ
qC êpRC éVßaìç éF í×ßص íÊlÛq ok ,lÜOwç í®FCÞo ÝìÜZ êCoCk éÆ íÛDwÆ pSÆC éØç qC pOØè× Þ
.(lÜOwç êoß®ÜëC ÒÆ éÇÏF lÜvpOì× éÆ ÐìÎk ÝëC éF éÛ ) lÜçl ìØÛ qÞpF Co kßh ¢ëCpÊ
íÆkßÆ ÚCoÞk ælzDÛ Ðd êDçkD©N ok é¡ëo HϺC íwÜV oDWÜçDÛ MÔëDØN éÆ lÛoÞDF ÝëC pF ÚDÇzrKÛCÞo
kD©N éëDJ Þ éÏdp× ÚDØç okíwÜV-íÛCÞo p²Û qC ,MDèV ÖDØN ok oDìµ ÖDØN lzo éÜì×q ok ÞC ;lÛoCk kp¾
éF éÆ êkD©N Dë æpÊ .PvC æl×Aok ¢ëCpF æpÊ Èë MoߥF Þ ælÛD× íÂDF kßh lzo qC êCæoÞk ok æl¡Û Ðd
éÏdp× ÚDØç éF éÆ koCk ÝëC éF ÐëDØN ,kßh íwÜVé®FCo ok PèV ÝëC éF Þ æl¡Û Ðd EßÏ®× ÐÇz Èë
kok qC MnÎ ) ÙwìhÞqD× ,ÚDvDÜ¡ÛCÞo MCp²Û uDvC pF .kkpÊqDF kßh íÆkßÆ lzo ÚCoÞk ok ælzDÛ Ðd
ÁD¿NC ÚA ok ,æl¡Û Ðd kD©N / æpÊ éÆ PvC êCéÏdp× ÚDØç éF kp¾ P¡ÊqDF qC íFDNqDF (xÇv ok pìÃeN Þ
.lÜÇì× ÈØÆ ÞC íÛCÞo ÍkD·N éF êCælìaìJ ÐÇ¡F éÆ êoDÆ ,lzDGì× ækDO¾C
,lzßÜì× pìz¢ÛDOwJ qC Þ éO¾pÊ oCp okD× yߺA ok íOÂÞ éÆ kpÆ oߥN Co íÆkßÆ ÚCßOì× pËëk ÍDS× Èë
yߺA ÚDØç éÆ ¢×CoAÞ ízßh ,MnÎ ÝìF êCé®FCo ÅkßÆ ÚCÞo ok DWÜëC .koßiì× Ùç ÈOÆ yokD× qC
oß®ÜëC ÅkßÆ ÝëC ælÜëA ok PvC ÝÇØ× éÏòw× ÙìØç .kß¡ì× kDWëC Úkoßh ÈOÆ DF PvC okD× pìz Þ
.ÈOÆ Þ Ep¨ ½kCpO× íwÜV MnÎ :kßz xÇ·Ü×
íÛDØç ÚkßF êp¡d Ýìd ok ÈOÆ Þ kok qC íÇërì¾ Þ íÛCÞo PzCkpF PvC ÝÇØ× éÇÜëC pËëk õOÇÛ Þ
.kß¡ì× uDwdC êkDµ PÎDd ok éÆ lzDGÛ
PwìÛ ÝëC kßz éO¾pÊ p²Û ok íOwëDF éFD¡× êDèSeF Þ DèSeF éÛßËÜëC ok éÆíØè× íÏìh õÏòw×
êpìËÏÇz Ðϵ ÞDçé¡ëo ÝO¾Dë ok í·v ÚDvDÜ¡ÛCÞo éZ ,lÜëßËì× éZ æoDGÜëC ok ÚDvDÜ¡ÛCÞo ÒS× éÆ
kpÆ éVßN ÚClF lëDF éÆ íØè× éOÇÛ éÇÏF lÛoCk Co DèÛDwÛC ok ÀÏOi× MD¡ëCpÊ Þ MÓDd ,DçoDO¾o ´CßÛC
íµßÛ Ý× éF êop¨ éZ PwìhÞqD× Dë PwëkDv Èë ÒS×.PvC kp¾ í¤ß¥h Ùëpd Þ êkCqA éëÞCq qC
êÞo qC Þ Ýì¾p¬ ľßN DF éÆ lÜÆ ClìJ ykßh ÐS× íwÆ Þ ¼ÎDF Þ PvCÐÂDµ ykßh pÊC .íaìç ?lÛrì×
Co ÚDzkßh æÞpÊ Þ EßÏÆ kCp¾C ÝëC pÊC ?lvpì× Ý× éF êop¨ éZ ,lÜÜÆ D¨oC Co pËëlØç PGºo Þ D¨o
DèÛA ÀÎDi× D× / Ý× pÊC :lëk lëDF Ùç Co éì©Â xǵ ?lÛrì× é×l¤ ÚCpËëk êDWÆ éF lÜzDF éOzCk
?ÙëCækpÇÛ qÞDWN DèÛA í¤ß¥h Ùëpd éF DëA ,ÙìçlÛ DèÛA éF êoDÆ ÝìÜZ æqDVC Þ ÙìÜÆ ÖßÇe× Co DèÛA ,ÙìzDF
,ÙìÜÇì× êpìÊéWìOÛ ¸ëpv íÏìh éÆ ÙëoCk MkDµ ÚDìÛCpëC D× éÛD¿vDO×?ÙëCækpÇÛ kÞle× Co DèÛA êkCqA DëA
PvC ÝÇØ× éÆ ÙìÜÇì× pǾ kßh oDǾC Þ MÞD©Â éWìOÛ éF ÙÆ íÏìh Dë bìç Þ ÙìÜÆí× MÞD©Â kÞq íÏìh
.lzDF éOzCk ÚCpËëk íÊlÛq ok íGÂCßµ éZ
êkCqAÚkpÆ kÞle× æqDVC ykßh éF ,ÙÆDd êDçoDWÜç Þ ÌÜçp¾ Dë í×ßص ÁÔhC éÛDèF éF éÆ íwÆ
éÇÏF lÛCkíØÛ êrìZ ÁÔhC qC DèÜN éÛ lèÛí× Öl ÚCpËëk êkp¾ ÙëpdéF éÛDçCßhkßh Þ lçlì× Co êpËëk
.PvC ækCk ÖDWÛC íÂÔhC pìº Ðص Èë ÒÆ
éÆ PvCêoDÆ ÝëpNlF ,íÜìºÞok ÁÔhC ÝìÜZ ÚÔ×Dd pFCpF ok ÞC íÜì¡ÛHõ Dë kp¾ MßÇv ÐìÎk ÝëC éF
Þ ÙìvDÜ¡F Eßh Co kßh êkp¾ Ùëpd éÆ ÙëpìËF kDë lëDF éØç D× p¬Dh ÝëC éF .lçk ÖDWÛC PvC ÝÇØ× íwÆ
íOvÞk .lÜÇF ?lÜÇì× pè D× qC.ÙìOwç ÖpV Èëpz kßh éÛpÊ Þ ÙìÜÆ êpìÊßÏV ÚA ok ÚCpËëk PÎDhk qC
Ùëpd Þ Äd qC lëDF D× CpZ ?lzDF D× PëkÞle×PØì éF lëDF íOvÞk ÝëC CpZ .pOèF éZ ?lÜÇì× ¸®Â Co kßh
íOvÞk ÝìÜZ éÆ pOèF ÚDØç ?ÙìÜÆ ÐØeN Co kßh Ùëpd éF êpËëk qÞDWN Þ íÃdDÛ Þ ÙìÜÆ ízßJ Ù¡Z kßh
!kDG× rÊpç íOÂD¾o Þ